Lecture & Symposium – Marlene van Niekerk: A Poetics for the Anthropocene

Time: September 23rd, Lecture 13h-14h; Symposium 14h-17h

Location: VOC zaal, Bushuis, University of Amsterdam (kaart)



Prof.dr. Marlene van Niekerk’s lecture (13:00-14:00)

Farewell to the Beautiful Soul: A Poetics for the Anthropocene

will be held as part of the symposium “Human Nature? Memory, Ecology and Aesthetics” at the University of Amsterdam. Of course, you are also more than welcome to the attend the full symposium, which will be held in Afrikaans and Dutch mostly.


The question here is whether and how certain forms of augmented, patterned and foregrounded language known as “poetry” matter in times of extreme crisis. The crisis of the Anthropocene involves a paradigm shift of the notion of the “human” itself and also the relationship of the “human” to “Nature”. Since 1950 humans have become a marked geophysical force that has changed earth systems to such a degree that several planetary boundaries are already seriously violated. In her response (climate warming, biodiversity loss, acidification of the seas, the disturbance of the nitrogen/phosphate cycles), the earth, now understood as a secular Gaia, has revealed herself as a finely tuned reactive entity –  not only wholly materially transcendent but also utterly indifferent to us. We now relate to her, not necessarily as exceptional human beings but as one type of earthbound critter amongst others that need to survive in the severely damaged and increasingly dangerous conditions of our own making, the ravenous excesses of the Capitalocene. As poets we have to find radical and critical alternatives to our Beautiful Soul habits of aesthetic distancing from/objectification of and immersion in “Nature”. We have to face Gaia with a new respons-ability. What kind of ethos, modes and voices, what kinds of political interventions, can one try to map for the earthbound poet?  And who cares?

Marlene van Niekerk is one of South Africa’s most influential and thought provoking writers. She is a poet, novelists as well as professor of Literature at the University of Stellenbosch. Her most renowned works are Triomf (1994), Agaat (2004) and Memorandum (2006), all translated into several languages, amongst them Dutch and English. Recently she has published a volume of poetry called Kaar, which deals extensively with the relation between people, the environment and politics (2014).

For more information, please see: http://www.uva.nl/en/disciplines/literary-studies/home/components-centrecolumn/events/events/content/folder/symposia/2016/09/farewell-to-the-beautiful-soul-a-poetics-for-the-anthropocene.html



In het kader van de Week van de Afrikaanse roman nodigen wij u aansluitend op de lezing graag uit voor het literaire symposium (14:00-17:00)

Menselijke natuur? Herinnering, ecologie en esthetiek in hedendaagse Afrikaanse letterkunde

Vaak wordt de natuur als een fenomeen gezien dat buiten jezelf ligt, iets dat van een afstand kan worden beschouwd en bezongen. Maar, zoals ook Timothy Morton in Ecology Without Nature aangeeft, bevordert een dergelijke externe visie geenszins een constructieve beleving van wat hij “omgeving” noemt. Op welke manier kan de literaire esthetiek een rol spelen in het creëren van een beeld waarin de omgeving niet langer als een achtergrond voor het menselijk bestaan wordt gezien? Op welke manier gaan schrijvers om met deze verhouding tussen mensen, met hun gedrag, geschiedenis, herinneringen en ideologieën, en wat wij gewoon zijn “natuur” te noemen? En welke inzichten kunnen juist vanuit Zuid-Afrikaans perspectief gewonnen worden? Tijdens dit symposium zullen de Afrikaanstalige schrijvers Marlene van Niekerk, Francois Smith, Simon Bruinders, Lien Botha, en Ena Jansen zich over dergelijke vragen buigen aan de hand van hun meest recente literaire werken.

Voor meer informatie over het programma, zie: http://www.uva.nl/disciplines/literatuurwetenschap/home/componenten-middenkolom/agenda/agenda/content/folder/symposia/2016/09/menselijke-natuur-herinnering-ecologie-en-esthetiek-in-hedendaagse-afrikaanse-letterkunde.html

Voor meer informatie over de schrijvers en het programma van de Week van de Afrikaanse roman, zie http://www.weekvandeafrikaanseroman.nl/.